نرخ بهره ثابت ماند؛ وام متغیر بگیریم یا ثابت؟

بانک مرکزی کانادا امروز اعلام کرد نرخ بهرهٔ پایه را تغییری نمی‌دهد، و این یعنی نرخ پایه همچنان ۲٫۷۵ درصد است. برای هر کسی که وامش دارد سررسید می‌شود یا تمدید وامی در پیش دارد، این تصمیم مهم است. بگذارید ببینیم ثابت ماندن نرخ برای وام مسکن شما چه معنایی دارد و وضعیت وام‌های ثابت و متغیر تا پایان سال ۲۰۲۵ چطور است.

من مجتبی عسگریان هستم، مشاور ارشد املاک در تورنتو و رتبهٔ ۴۷ کمپانی ریمکس در دنیا. قبل از اینکه به سؤال ثابت یا متغیر برسیم، خوب است بدانیم بانک مرکزی الان چه فضایی را می‌بیند، چون همین فضاست که تصمیم را شکل می‌دهد.

بانک مرکزی چه می‌بیند

تازه‌ترین نظرسنجی بانک مرکزی کانادا نشان می‌دهد هم مردم و هم بیزینس‌ها زیر فشار مالی هستند و انتظار یک نوع کمک یا تخفیف دارند، مخصوصاً وسط این جنگ تجاری. بیشتر صاحبان کسب‌وکار حالشان نسبت به چند ماه قبل کمی بهتر شده، اما همچنان شرایط را آرام و بی‌رونق می‌بینند و نگرانی‌های زیادی دارند. تعداد کمپانی‌هایی که فکر می‌کنند اقتصاد کانادا به سمت رکود می‌رود کمتر شده، از ۳۲ درصد در پایان مارچ به ۲۸ درصد در پایان جون، هرچند این عدد هنوز از سال ۲۰۲۴ بالاتر است. از طرف مردم هم، خیلی از خانوارها خریدهای بزرگ و برنامه‌های بلندمدت را عقب انداخته‌اند چون آینده غیرقابل پیش‌بینی شده، پس مردم کمتر خرج و بیشتر پس‌انداز می‌کنند. هزینه‌ها به‌خاطر تعرفه‌ها بالا رفته و خیلی از شرکت‌ها بخشی از آن را خودشان تحمل می‌کنند تا مشتری را نگه دارند، که به نظرم برای مدت طولانی پایدار نیست.

بانک مرکزی در چه شرایطی است

وظیفهٔ بانک مرکزی این است که تورم را بین ۱ تا ۳ درصد نگه دارد و ابزار اصلی‌اش هم نرخ بهره است. وقتی نرخ مناسب باشد، مردم و بیزینس‌ها راحت‌تر وام می‌گیرند و اقتصاد با سرعت منطقی رشد می‌کند. اگر نرخ خیلی پایین بیاید ممکن است قیمت‌ها از کنترل خارج شوند، و اگر خیلی بالا باشد ممکن است رکود پیش بیاید چون دیگر کسی پولی برای خرج یا وام گرفتن ندارد. طبق آخرین گزارش، تورم در ماه جون ۱٫۹ درصد بوده که کمی از ماه قبل بیشتر شده اما هنوز در محدودهٔ هدف بانک است. بانک مرکزی به وضعیت بازار کار هم توجه می‌کند، چون وقتی مردم شغل دارند راحت‌تر از پس قسط و خرجشان برمی‌آیند.

همین حالا ثابت یا متغیر

این همان سؤالی است که همه می‌پرسند. فشارهای تورمی هنوز بالا به نظر می‌رسد، بازده اوراق قرضه دارد بالا می‌رود، جنگ تجاری ادامه دارد و اقتصاد هم مقاومت نشان داده، پس خیلی از اقتصاددان‌ها معتقدند بانک مرکزی به این زودی‌ها نرخ را خیلی پایین نمی‌آورد. اول یک نکته را با شما در میان بگذارم. اگر این نوسانات نرخ و بلاتکلیفی واقعاً زندگی روزانه‌تان را به هم ریخته، بهتر است نرخ ثابت بگیرید و دیگر نگران این نباشید که امروز نرخ بالا رفت یا نه. یک پرداخت ماهانه‌ای را که در توانتان است در نظر بگیرید و همان را فیکس کنید. ممکن است از نظر مالی تصمیم فوق‌العاده‌ای نباشد، ولی گاهی این آرامش خاطر به ضررش می‌ارزد. و برای هر کسی که وام متغیر دارد و قسطش لب‌به‌لب است، اگر فکر می‌کنید بالا رفتن نرخ شما را به دردسر جدی می‌اندازد، جدی به فیکس کردن نرخ فکر کنید.

وام ثابت مثل بیمه کار می‌کند

نرخ ثابت یک مزیت روشن دارد: آینده‌تان معلوم است. دقیقاً می‌دانید چقدر باید بپردازید و می‌دانید که قابل پرداخت است. حتی اگر در نهایت کمی بیشتر از کسی که وام متغیر دارد بپردازید، دست‌کم خیالتان راحت است که ماه بعد پول بیشتری پرداخت نمی‌کنید. فقط همیشه توجه کنید که تغییر از متغیر به ثابت چه هزینه‌های اضافه‌ای ممکن است داشته باشد، چون گاهی حساب و کتاب می‌گوید نمی‌ارزد. نرخ ثابت را مثل بیمه در نظر بگیرید. درست است که ممکن است بعد از فیکس کردن نرخ‌ها پایین‌تر بیایند، ولی این را به حساب امنیت بگذارید. کسی که بیمهٔ آتش‌سوزی می‌گیرد به‌ندرت خانه‌اش آتش می‌گیرد، اما هر روز خودش را سرزنش نمی‌کند که چرا برای خانه‌ای که آتش نگرفته پول بیمه می‌دهد. اگر به نرخ‌های امروز نگاه کنید، تقریباً شبیه نرخ‌های قبل از دوران کووید هستند. این‌ها نرخ‌های عادی و روزمره‌اند. انتظار برگشت به نرخ‌های نیم‌درصدی دوران کرونا را نداشته باشید، و انتظار برگشت به ۷ درصد را هم نداشته باشید. پس اگر نرخ ثابتی می‌بینید که پرداختش برایتان راحت است، جدی بگیریدش.

یک نکته برای کسانی که تمدید می‌کنند

اگر وام شما سال دیگر تمدید می‌شود، گزارش جدید بانک مرکزی می‌گوید ممکن است بین ۱۵ تا ۲۰ درصد قسط ماهیانهٔ بیشتری بپردازید. چرا؟ از یک طرف به نظر نمی‌رسد بانک مرکزی سریع نرخ را پایین بیاورد، و از طرف دیگر وضعیت بازارهای مالی آمریکا می‌تواند بازده اوراق قرضه و نرخ‌های وام ثابت در کانادا را بالا ببرد. کسانی که وام ثابت ۵ ساله دارند حدود ۴۰ درصد از تمدیدهای پیش رو را تشکیل می‌دهند و تا سال ۲۰۲۶ پرداختشان احتمالاً تا ۲۰ درصد بالاتر می‌رود. خبر خوب این است که بیشترشان از قبل استرس‌تست را گذرانده‌اند، پس نباید شوکه شوند. خیلی‌ها که می‌دانستند با یک جهش بزرگ روبه‌رو می‌شوند بخش زیادی از وامشان را از قبل تسویه کرده‌اند. بانک مرکزی نتیجه می‌گیرد که تمدیدهای آینده قرار نیست بحران مالی جدی برای وام‌گیرنده‌ها ایجاد کند.

اصل نکته این است که هیچ‌کس از آینده خبر ندارد، پس بهترین تصمیم همان است که خودتان بر اساس شرایط مالی و خانوادگی‌تان می‌گیرید. من خوشحال می‌شوم در این مسیر کنارتان باشم. فرم پایین این صفحه را پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید تا با هم صحبت کنیم. سلامت و برقرار باشید.