روز چهارشنبه ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ بانک مرکزی کانادا نرخ بهره پایه را ۲۵ صدم درصد بالا برد و به ۲.۵ درصد رساند؛ اولین افزایش از جولای ۲۰۲۳. دلیلش تورم ۳.۱ درصدی در اکتبر ۲۰۲۶ است که قیمت انرژی آن را بالا کشیده. برای خریدار و صاحب‌خانه در تورنتو یعنی قسط وام‌های متغیر بالا می‌رود و قدرت خرید کمی تنگ‌تر می‌شود.
من مجتبی عسگریان هستم، مشاور و بروکر املاک در تورنتو و مدیر تیم عسگریان. این تصمیم‌ها را دنبال می‌کنم چون مستقیماً روی معامله‌هایی می‌نشیند که هر هفته می‌نویسم. پس بگذارید برویم سر اینکه چرا بانک مرکزی این کار را کرد، با قسط وام چه می‌کند و چه چیزی را درباره مسیر قیمت‌ها به ما نمی‌گوید.
چرا بانک مرکزی کانادا در اکتبر ۲۰۲۶ نرخ بهره را بالا برد
در سال‌های گذشته بانک مرکزی نرخ بهره را کم می‌کرد تا از اقتصاد حمایت کند و وام گرفتن را برای مردم و کسب‌وکارها آسان‌تر کند. حالا شرایط برگشته. تورم کانادا در زمان این تصمیم به ۳.۱ درصد رسیده بود، بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی، و بانک گفت نگرانی‌اش بیشتر از ماه‌های آینده است تا عدد امروز.
مهم‌ترین عامل انرژی است. جنگ خاورمیانه که حدود هشت ماه پیش از این تصمیم با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران شروع شد هنوز به طور کامل تمام نشده بود و فشارش روی بازار جهانی نفت باقی ماند. قیمت نفت برنت در اکتبر ۲۰۲۶ به طور متوسط حدود ۱۲۵ دلار برای هر بشکه بود، حدود ۳۵ دلار بیشتر از جولای همان سال. گران شدن سوخت فقط بنزین نیست. هزینه حمل کالا، تولید محصول، ارائه خدمات و اداره تقریباً هر کسب‌وکاری را بالا می‌برد.
بانک مرکزی اعلام کرد هنوز تمام این افزایش هزینه به قیمت نهایی کالاها منتقل نشده، و نگرانی دقیقاً همین است. در نظرسنجی اکتبر ۲۰۲۶ خود بانک، ۶۰ درصد کسب‌وکارهایی که مستقیماً با مصرف‌کننده سر و کار دارند انتظار داشتند بخشی از هزینه‌های بالاتر را در ۱۲ ماه آینده به مشتری منتقل کنند. تنش‌های تجاری کانادا و آمریکا و تعرفه‌های جدید را هم اضافه کنید؛ بانک مرکزی ترجیح داد پیش از آنکه تورم جلوتر برود دست به کار شود.
اقتصاد دوام آورد، بازار کار نه
برخلاف بعضی پیش‌بینی‌ها، اقتصاد کانادا عملکرد نسبتاً خوبی داشت. رشد اقتصادی در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶ به ۳.۳ درصد رسید و بانک مرکزی انتظار داشت در سه‌ماهه سوم حدود ۲ درصد باشد. مصرف خانوارها قابل توجه ماند و سرمایه‌گذاری شرکت‌ها بالا رفت، به‌خصوص در بخش نفت و گاز.
نقطه ضعف بازار کار است. نرخ بیکاری در ماه‌های منتهی به اکتبر ۲۰۲۶ حدود ۶.۵ درصد بود و پیدا کردن شغل برای کسی که بیکار شده همچنان سخت. بانک مرکزی پیش‌بینی کرد رشد در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۶ کندتر شود و در سال ۲۰۲۷ دوباره بهبود پیدا کند. همین ترکیب، تولید نسبتاً خوب و استخدام ضعیف، دلیل این است که افزایش فقط ۲۵ صدم درصد بود.
این افزایش با وام مسکن با نرخ متغیر چه می‌کند
بالا رفتن نرخ بهره پایه به‌طور خودکار همه نرخ‌های وام مسکن را بالا نمی‌برد. آنچه معمولاً اتفاق می‌افتد این است که بانک‌ها در واکنش، نرخ اصلی خودشان یا همان پرایم ریت را بالا می‌برند، و وام‌های متغیر از روی پرایم قیمت‌گذاری می‌شوند.
یک مثال تقریبی: روی وام متغیر ۶۰۰ هزار دلاری با دوره بازپرداخت ۲۵ ساله، افزایش ۲۵ صدم درصدی حدود ۸۰ تا ۹۰ دلار به قسط ماهانه اضافه می‌کند. اثر دقیق به قرارداد و نوع وام شما بستگی دارد. در بعضی وام‌های متغیر مبلغ قسط ثابت می‌ماند و سهم بیشتری از آن به بهره می‌رود نه به اصل وام، و این بی‌صدا مدت بازپرداخت شما را کشدارتر می‌کند.
نرخ ثابت، تمدید وام و بازده اوراق قرضه
اگر وام شما نرخ ثابت دارد، این تصمیم هیچ تغییری در قسط فعلی‌تان ایجاد نمی‌کند. گروهی که باید حواسش جمع باشد کسانی هستند که تمدید وامشان در ماه‌های آینده است. بازار را با دقت دنبال کنید و فرض نکنید حتماً با نرخ ارزان‌تری تمدید می‌کنید.
یک نکته که زیاد اشتباه گرفته می‌شود: نرخ وام‌های ثابت بیشتر تحت تأثیر بازده اوراق قرضه است، نه مستقیماً نرخ بهره بانک مرکزی. می‌تواند مسیر و زمان‌بندی متفاوتی داشته باشد. افزایش نرخ پایه تضمین نمی‌کند نرخ ثابت هم به همان اندازه بپرد، و کاهش آن در آینده هم عکس این را تضمین نمی‌کند.
اثر آن بر بازار مسکن تورنتو و جی‌تی‌ای
هزینه بالاتر وام، توان پرداخت بعضی خریدارها را کم می‌کند. خانواده‌ها بودجه خریدشان را پایین می‌آورند یا تصمیم را عقب می‌اندازند، و این در تعداد معاملات و در میزان تقاضای واقعی بازار دیده می‌شود.
اما قیمت مسکن تابع نرخ بهره به‌تنهایی نیست. تعداد خانه‌های موجود در بازار، میزان عرضه جدید، اشتغال، مهاجرت و اعتماد خریدار همه مهم‌اند. نمی‌توان از یک افزایش ۲۵ صدم درصدی نتیجه گرفت که قیمت خانه در تورنتو حتماً پایین می‌آید.
تیف مکلم، رئیس بانک مرکزی کانادا، در نشست خبری روز چهارشنبه هشدار داد که ممکن است در آینده افزایش دوباره لازم شود، و تأکید کرد بانک به دلیل شرایط نامطمئن اقتصادی با احتیاط تصمیم می‌گیرد. پس هنوز نمی‌دانیم اکتبر ۲۰۲۶ آخرین افزایش بود یا شروع یک دوره انقباضی جدید.
توصیه من ساده است. برنامه مالی‌تان را روی این فرض نسازید که نرخ بهره قرار است پایین بیاید. اگر قصد خرید دارید، مطمئن شوید حتی با افزایش بیشتر نرخ بهره از عهده قسط و هزینه‌های زندگی برمی‌آیید. اگر تمدید وامتان نزدیک است، از همین حالا گزینه‌ها را مقایسه کنید، نه در آخرین روزهای مانده به موعد. بازار مسکن تورنتو در شرایط حساسی است و تصمیم‌های بانک مرکزی در ماه‌های آینده در جهت حرکت آن نقش مهمی دارد.
اگر می‌خواهید همین حساب‌ها روی اعداد خودتان پیاده شود، فرم پایین این صفحه را پر کنید یا یک مشاوره رایگان با تیم ما رزرو کنید. سلامت و برقرار باشید
سوالات متداول
چرا بانک مرکزی کانادا در اکتبر ۲۰۲۶ نرخ بهره را بالا برد؟
تورم به ۳.۱ درصد رسیده بود، بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی، و نگرانی بانک بیشتر از ماه‌های آینده بود تا عدد امروز. عامل اصلی انرژی بود: قیمت نفت برنت در اکتبر ۲۰۲۶ به طور متوسط حدود ۱۲۵ دلار برای هر بشکه رسید، حدود ۳۵ دلار بیشتر از جولای همان سال. در نظرسنجی اکتبر ۲۰۲۶ بانک مرکزی، ۶۰ درصد کسب‌وکارهایی که مستقیماً با مصرف‌کننده کار می‌کنند انتظار داشتند بخشی از افزایش هزینه‌هایشان را در ۱۲ ماه آینده به مشتری منتقل کنند.
قسط وام مسکن با نرخ متغیر بعد از این افزایش چقدر بیشتر می‌شود؟
روی یک وام متغیر ۶۰۰ هزار دلاری با دوره بازپرداخت ۲۵ ساله، افزایش ۲۵ صدم درصدی در یک محاسبه تقریبی حدود ۸۰ تا ۹۰ دلار در ماه بیشتر می‌شود. اثر دقیق به شرایط قرارداد بستگی دارد. در بعضی وام‌های متغیر مبلغ قسط ثابت می‌ماند و سهم بیشتری از آن صرف بهره می‌شود، نه اصل وام.
آیا قیمت مسکن تورنتو به دلیل افزایش نرخ بهره اکتبر ۲۰۲۶ پایین می‌آید؟
لزوماً نه. هزینه بالاتر وام قدرت خرید بعضی خریداران را کم می‌کند، اما قیمت به تعداد خانه‌های موجود در بازار، میزان عرضه جدید، اشتغال، مهاجرت و اعتماد خریدار هم بستگی دارد. تیف مکلم، رئیس بانک مرکزی کانادا، در نشست خبری ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ هشدار داد که ممکن است افزایش‌های بیشتری لازم شود، و در عین حال گفت بانک با احتیاط تصمیم می‌گیرد.