در اوایل ژانویه ۲۰۲۶، برآورد اداره آمار کانادا این است که جمعیت کانادا در سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ حدود ۷۶ هزار نفر کم شده است، اولین کاهش فصلی بعد از سالهای زیاد. دلیلش پایین آمدن شدید تعداد ساکنان غیردائم است، عمدتاً دانشجوهای بینالمللی و افرادی که ورک پرمیت دارند. چون اغلب این گروه مستأجرند، رشد اجارهبها در تورنتو و جیتیای کم شده و خالی ماندن ملک اجاره‌ای بالا رفته است.
من مجتبی عسگریان هستم، مشاور ارشد املاک در تورنتو و عضو ریمکس، و جمعیت یکی از اولین عددهایی است که برای خواندن مسیر بازار مسکن جیتیای سراغش می‌روم. این خبر مستقیم روی بازار مسکن، اجاره، بازار کار و حتی آینده اقتصاد کشور اثر می‌گذارد، پس ارزش دارد با دقت بررسی شود، از جمله آن بخشی که ممکن است خود عدد قابل اعتماد نباشد.
چرا جمعیت کانادا در سهماهه سوم ۲۰۲۵ کم شد
این کاهش، حدود ۷۶ هزار نفر در سهماهه سوم ۲۰۲۵، تقریباً تمامش از ساکنان غیردائم آمده است: دانشجوهای بینالمللی و افرادی که ورک پرمیت دارند. دلیلش عوض شدن سیاست‌های مهاجرتی است. دولت از اواخر ۲۰۲۴ کم‌کم شروع کرد و حالا در دولت آقای کارنی این قوانین با جدیت بیشتری دنبال می‌شود. آمارها می‌گوید تعداد خروج ساکنان موقت از تعداد ورودها بیشتر بوده و به یک رکورد تاریخی رسیده، عمدتاً به این دلیل که اقامت موقت این افراد تمام شده است. بیشترین کاهش مربوط به کسانی است که ویزای تحصیلی دارند و بعد از آن ویزاهای کاری.
این بزرگ‌ترین افت جمعیت ساکنان غیردائم از سال ۱۹۷۱ تا الان است و همهٔ استان‌ها درگیرش بودند. اونتاریو بیشترین کاهش را داشته و بعد از آن بریتیش کلمبیا، کبک و آلبرتا. دولت فدرال اعلام کرده در سالهای آینده تعداد ساکنان موقت را باز هم کمتر می‌کند و سقف پذیرش را پایین میآورد. دلیل‌های اعلام‌شده نارضایتی عمومی از مهاجرت، بحران مسکن و فشار روی سیستم درمانی است. در آغاز سال ۲۰۲۶ به نظر می‌رسد سیاست‌گذارها بالاخره دارند صدای اعتراض‌ها را می‌شنوند.
اثر کاهش جمعیت بر سرانهٔ تولید ناخالص داخلی و نرخ بیکاری
وقتی جمعیت کم می‌شود، سرانهٔ تولید ناخالص داخلی بالا می‌رود. این رشد اقتصادی نیست، مخرج کسر کوچک‌تر شده است. همین اتفاق در بازار کار هم می‌افتد: کم شدن جمعیت نرخ بیکاری را پایین میآورد، نه به این دلیل که کارهای بیشتری تولید شده، بلکه به این دلیل که کل حجم بازار کار کوچک شده است. این دو عدد را با همین نگاه بخوانید، چون به شما به عنوان خبر خوب ارائه می‌شوند.
چرا عددهای بزرگ مهاجرت همیشه به معنای تقاضای جدید مسکن نیست
کانادا هنوز تعداد اقامت دائم‌ها را بالا می‌برد، اما خیلی از این مهاجرهای جدید روی کاغذ قبلاً در کانادا زندگی می‌کردند. در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۵۰ هزار نفر از مهاجرهای جدید از قبل در کانادا بودند، به عنوان دانشجو یا کارگر، و فقط وضعیت اقامتی‌شان عوض شد. پس وقتی تیتر سالانه‌ای می‌گوید حدود ۴۰۰ هزار نفر در یک سال پذیرش شده‌اند، این ۴۰۰ هزار آدم جدید در خیابان نیست و ۴۰۰ هزار خانوار جدید دنبال مسکن هم نیست. رشد واقعی جمعیت خیلی کمتر از چیزی است که در تیترها و خبرها می‌بینید، و این جواب همان سؤال است که چطور حدود ۴۰۰ هزار نفر در سال آوردیم و باز رشد جمعیت در ۲۰۲۵ کم شده.
اثر این موضوع بر اجارهبها در تورنتو و جیتیای
همین دلیل کم شدن رشد اجارهبها در ماههای منتهی به ژانویه ۲۰۲۶ است. جمعیت ساکنان غیردائم در این سالها سریع رشد کرده بود و تا اوایل ۲۰۲۶ رو به کاهش بود، و اغلب این گروه مستأجرند نه مالک. گزارشهای رسمی نشان میدهد بازارهایی که تمرکز دانشجویی داشتند بیشترین رشد خالی ماندن ملک را دیدند. اگر در جیتیای ملک اجاره‌ای دارید، این همان فشاری است که حس می‌کنید، و منشأش جریان جمعیت در کل کشور است، نه چیزی که در خیابان خودتان می‌گذرد.
کانادا از انتخاب بر اساس مهارت دور شده است
زیر همهٔ این‌ها یک مشکل جدی میان‌مدت و بلندمدت هست. اگر کانادا نتواند نیروی کار و مهاجرهای ماهر را به کشور بیاورد با مشکلات اقتصادی روبه‌رو می‌شود، و نشانه‌های دقیقاً همین وضعیت را همین حالا در بعضی کشورهای اروپایی می‌بینیم. راه حل این نیست که جلوی مهاجرت گرفته شود و این هم نیست که تعداد زیادی مهاجر بدون مهارت خاص وارد کشور شوند. راه حل استفاده از ظرفیت نیروی ماهر و متخصص است، کاری که به برنامه‌ریزی و تعهد طولانی‌مدت به یک مسیر نیاز دارد. کانادا در این چند سال متأسفانه مسیر برعکس را رفته و از هدف جذب بهترین‌ها و باستعدادترین‌ها در مهاجرت دائم دور شده است.
در سیستم امتیازبندی که از دهه‌های ۶۰ و ۷۰ در کانادا وجود داشت، متقاضیان اقامت دائم بر اساس تحصیلات، سابقهٔ کاری و مهارت زبانی ارزیابی می‌شدند و آن‌هایی که بالاترین امتیاز را داشتند پذیرفته می‌شدند. دخالت سیاسی در کار نبود، پس همیشه استعدادهای برتر وارد کشور می‌شدند که به نفع اقتصاد کانادا بود. در سال ۲۰۲۳ به وزیر مهاجرت اختیاری داده شد که برای بعضی گروه‌های مهاجر اولویت بگذارد و آن‌ها را جلوی صف بیندازد. آن روش هم نارضایتی درست کرده و هم در عمل باعث شده همان جریان مناسب متقاضیان که از قبل وجود داشت کاهش پیدا کند. عدم کفایت خود سیستم هم به این اضافه می‌شود: کلی پرونده از مهاجرهایی هست که شرایط خوبی دارند و سال‌هاست در نوبتند، و با آمدن کوید که برگشتن به آفیس منتفی شد، اداره مهاجرت یا همان آی‌آر‌سی‌سی همان بهره‌وری کم را هم از دست داد.
یک فرصت هم همین حالا وجود دارد. آن طرف مرز، قوانین جدید عملاً گرفتن گرین کارت، اقامت دائم و شهروندی را برای مردم حدود سی کشور غیرممکن کرده است. از جمله خیلی از هموطنانی که الان در آمریکا مشغول کارند، تحصیلات عالیه دارند، برای شرکت‌های بزرگ کار می‌کنند و درآمدهای خیلی خوبی دارند، ولی با قانون جدید نمی‌توانند گرین کارت بگیرند. کانادا این فرصت را دارد که این نخبه‌ها را جذب کند و از این نیروی بالقوه بهترین استفاده را بکند. آنچه تا امروز بوده اما یک سیستم مبهم است که لابی‌های سیاسی در آن دست داشتند و مهاجرت به کانادا عملاً شده بود یک لاتاری، جایی که نیروهای ماهر دیگر شانس اول برای گرفتن اقامت دائم کانادا نبودند. برنامه‌های استانی وضعیت را پیچیده‌تر کرد، چون استان‌ها اولویت‌های دیگری آوردند و شایسته‌سالاری کم‌رنگ‌تر شد.
عدد ۷۶ هزار نفری سهماهه سوم ۲۰۲۵ چقدر قابل اعتماد است؟
آخرین نکته‌ای که می‌خواهم به آن اشاره کنم شک و شبههٔ واقعی درباره درست بودن آن کاهش ۷۶ هزار نفری سهماهه سوم ۲۰۲۵ است. اداره آمار کانادا تعداد افرادی را که ویزای موقت دارند و از کانادا می‌روند برآورد کرده است. در کانادا ما دقیقاً نمی‌دانیم چند نفر از جمعیت مهاجرها خارج می‌شوند و عدد واقعی را هیچ‌کس نمی‌داند. پس برآوردهای این اداره از جمعیت مقیمان موقت می‌تواند اشتباه باشد و بعدها هم به شکل قابل توجهی اصلاح شود. سال ۲۰۱۹ بود که اداره آمار کانادا به این نتیجه رسید که در سرشماری سال ۲۰۱۱ جمعیت مقیمان موقت را کمتر از واقعیت شمرده بوده است. اوایل سال ۲۰۲۵ هم برآوردهای همین اداره از جمعیت مقیمان موقت در فصل‌های قبل به شکل قابل توجهی رو به بالا اصلاح شد.
مسئلهٔ جمعیت و مهاجرت یکی از اصلی‌ترین پارامترهایی است که در مطالعهٔ بازار مسکن کانادا و جیتیای از آن استفاده می‌کنم، و دقیقاً همین است که می‌خواهم عدد محکم باشد تا بتوانم به آن تکیه کنم. اگر می‌خواهید دربارهٔ معنای این تغییرات جمعیتی برای ملکی که دارید یا خریدی که در برنامه دارید صحبت کنیم، فرم پایین همین صفحه را پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید. سلامت و برقرار باشید
سوالات متداول
جمعیت کانادا در سال ۲۰۲۵ چقدر کاهش پیدا کرد؟
اداره آمار کانادا کاهشی حدود ۷۶ هزار نفر در سهماهه سوم سال ۲۰۲۵ را برآورد کرد، اولین کاهش فصلی بعد از سالها. دلیل اصلی آن خروج ساکنان غیردائم، عمدتاً دانشجوهای بینالمللی و دارندگان ورک پرمیت، پس از تمام شدن اقامت موقتشان بود.
کدام استان‌ها بیشترین کاهش ساکنان غیردائم را داشتند؟
بیشترین کاهش در اونتاریو بود و بعد از آن بریتیش کلمبیا، کبک و آلبرتا. همهٔ استان‌ها درگیر این موضوع بودند. در کل کانادا این بزرگ‌ترین افت جمعیت ساکنان غیردائم از سال ۱۹۷۱ به بعد است.
آیا کاهش مهاجرت به معنای ادامهٔ کاهش اجارهبها در تورنتو است؟
رشد اجارهبها در تورنتو و جیتیای در ماههای منتهی به ژانویه ۲۰۲۶ با کوچک شدن جمعیت ساکنان غیردائم کم شده بود و گزارشهای رسمی نشان میدهد بازارهایی با تمرکز دانشجویی بیشترین رشد خالی ماندن ملک را داشتند. دولت فدرال هم اعلام کرده در سالهای آینده سقف پذیرش ساکنان موقت را پایینتر میآورد.