همهچیز دربارهٔ مارک کارنی؛ بانکداری که میخواهد رهبر لیبرالها شود
این روزها یک اسم بیشتر از همه به عنوان جانشین جاستین ترودو مطرح میشود: مارک کارنی. کارنی بانکدار مشهوری است و به احتمال زیاد با شکست دادن کریستیا فریلند به رهبری حزب لیبرال میرسد و برای مدت کوتاهی نخستوزیر بعدی کانادا میشود. البته اگر همین حالا انتخابات برگزار شود، شانس او برای شکست دادن رقیب محافظهکارش ناچیز است، اما به هر حال خوب است بدانیم رهبر احتمالی حزب لیبرال کیست و چرا مهم است. من مجتبی عسگریان هستم، مشاور ارشد املاک در تورنتو، و میخواهم دربارهٔ مارک کارنی، ستارهٔ دنیای بانکداری، صحبت کنم.
مارک کارنی کیست؟
کارنی اعلام کرد که به صورت رسمی وارد انتخابات درونحزبی لیبرالها میشود و رسیدن به این مقام برایش موفقیت بزرگی است. بیشتر نظرسنجیها نشان میدهد او شانس بیشتری برای رهبری حزب دارد و میبینیم که حزب محافظهکار او را هدف اصلی خود قرار داده است. آنها مدام اسم او را با مالیات کربن گره میزنند. یک برگ برندهٔ کارنی این است که هیچوقت به صورت رسمی پست اجرایی در دولت ترودو نداشته است. بله، مشاور اقتصادی لیبرالها بوده، اما وزیر نبوده است. جالب اینکه درخشانترین دورانش در کانادا به زمان نخستوزیری یک محافظهکار، استیون هارپر، برمیگردد.
بانکداری که کانادا را از بحران ۲۰۰۸ عبور داد
کارنی در زمان رکود رئیس بانک مرکزی کانادا بود و بعدها بریتانیا او را استخدام کرد تا برگزیت را با کمترین خونریزی مدیریت کند. استیون هارپر از سال ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۵ نخستوزیر کانادا و از حزب محافظهکار بود. او در سال ۲۰۰۸ کارنی را به عنوان رئیس بانک مرکزی انتخاب کرد و در اوج یک بحران اقتصادی که از سال ۱۹۳۰ بیسابقه بود به او اختیار کامل داد. در آن سال بانکها ورشکسته شدند، بازار مسکن سقوط کرد و میلیاردها دلار سرمایه از بین رفت. کانادا اما با کمک کارنی سربلند از این ماجرا بیرون آمد. یادم است همان زمان دلار کانادا با دلار آمریکا برابری میکرد و در مقطعی حتی باارزشتر بود. کارنی بخشی از سیاستهای موفق آقای هارپر بود و حزب محافظهکار هنوز با افتخار از آن مدیریت اقتصادی به عنوان کارنامهٔ خود یاد میکند.
کاهش نرخ بهرهای که او را متمایز کرد
کارنی دقیقاً چه کرد؟ او زودتر از همه فهمید باید چه کند. اصلیترین کارش این بود: به محض روی کار آمدن، در همان ماه اول، نرخ بهره را نیم درصد پایین آورد. نه اروپا و نه آمریکا در آن زمان این کار را نکردند. رها هم نکرد؛ در مدت کوتاهی یک و نیم درصد نرخ بهره را پایین آورد که واقعاً حرکت جسورانهای بود. منطقش این بود که پایین آوردن نرخ بهره باعث میشود مردم وام بگیرند، پول خرج کنند و اقتصاد جان بگیرد. بقیه چه کردند؟ دستدست کردند. بانک مرکزی اروپا اول نرخ بهره را بالا هم برد، ولی زود فهمید اشتباه است و بعد از کانادا بهسرعت پایین آورد. همه به مرور عقبنشینی کردند و آنکه خوشنام باقی ماند، چون اول این کار را کرد، کسی نبود جز کارنی.
سنت صحبت دربارهٔ آینده که او بنا گذاشت
کارنی کار دیگری هم کرد که تا امروز در کانادا سنت است: توضیح بانک مرکزی دربارهٔ آینده. همانطور که دیدهاید، بانک مرکزی کانادا وقتی میخواهد تصمیمش را دربارهٔ نرخ بهره اعلام کند، جلسهای میگذارد و نظرش را دربارهٔ آیندهٔ اقتصاد هم میگوید. رئیس بانک مرکزی مثلاً اعلام میکند نرخ بهره نیم درصد پایین میآید و همزمان تصویری از آینده به مردم و سرمایهگذارها میدهد. این سنت حسنه را کارنی شروع کرد. پیش از او بانک مرکزی تصمیمش را اعلام میکرد و میرفت سراغ تصمیم بعدی. نظر او این بود که پیشبینی و تحلیل بانک مرکزی از آینده خودش میتواند به اقتصاد کمک کند. اگر بانک نگران چیزی است باید بگوید تا اقتصاد خودش را آماده کند. آن سالها مردم میدانستند نرخ بهره برای مدتی طولانی پایین میماند و همین به لحاظ روانی خیلی به بازار کمک کرد. کانادا تنها کشور جیسون بود که در آن دوره هیچ بانکی ورشکسته نشد و با سیاستهای اقتصادی هارپر خیلی زود بحران را پشت سر گذاشت. همین رزومه باعث شد بریتانیا هم برای یک دورهٔ حساس از کارنی کمک بگیرد و آنجا هم موفق بود.
از بانکداری تا رقابت رهبری
اما همهٔ اینها یک طرف: بله، کارنی بانکدار و مدیر مالی درجهیکی است، ولی حالا صحبت از رهبری حزب و نخستوزیری کاناداست. او سعی میکند خودش را کسی معرفی کند که از بیرون حزب لیبرال آمده و پستی در دولت ترودو نداشته است. واقعیت این است که در این سالها مشاور اقتصادی حزب بوده. خبرهایی هم هست که اخیراً با سیاستهای کریستیا فریلند، وزیر دارایی که عملاً معاون نخستوزیر هم بوده، اختلاف داشته است. اصلیترین دلیل کنارهگیری فریلند هم همین گفته میشود که ترودو تصمیم گرفته بود کارنی را به جای او وزیر دارایی کند. ماجرا آنقدر پیچیده شده که معلوم نیست کارنی که اصلاً نمایندهٔ پارلمان هم نیست چقدر برای یک رقابت انتخاباتی آماده است. اول باید خانم فریلند را شکست دهد و رهبر لیبرال شناخته شود و بعد در سطح فدرال با رقیب محبوب و سرسختی مثل پولیهور رقابت کند.
نظر شما دربارهٔ آقای کارنی چیست؟ اگر میخواهید بدانید این تحولات چه تأثیری بر برنامهٔ خرید یا فروش شما دارد، فرم پایین همین صفحه را پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید. سلامت و برقرار باشید.
سوالات متداول
مارک کارنی کیست؟
مارک کارنی بانکدار مشهوری است که در زمان رکود ۲۰۰۸ رئیس بانک مرکزی کانادا بود و بعدها به بریتانیا در دوران برگزیت کمک کرد. او اکنون گزینهٔ اصلی رهبری حزب لیبرال و نخستوزیری بعدی کاناداست.
کارنی در بحران مالی ۲۰۰۸ چه کرد؟
به عنوان رئیس بانک مرکزی از سال ۲۰۰۸، در ماه اول نرخ بهره را نیم درصد و در مدت کوتاهی مجموعاً یک و نیم درصد پایین آورد، جلوتر از اروپا و آمریکا. کانادا تنها کشور جیسون بود که در آن دوره هیچ بانکی ورشکسته نشد.
کارنی در رقابت رهبری با چه چالشهایی روبهروست؟
او ابتدا باید کریستیا فریلند را برای رهبری لیبرال شکست دهد و اصلاً نمایندهٔ پارلمان هم نیست. در سطح فدرال هم باید با رقیب قدرتمندی مثل پیر پولیهور رقابت کند.