چرا باید دولت ترودو را تمامشده بدانیم
نمیدانم وقتی این مقاله را میخوانید وضعیت دولت کانادا چطور است، اما روزهای آخر سال ۲۰۲۴ مثل یک فیلم سینمایی پیش رفت. بگذارید مرور کنیم چه اتفاقی افتاد و مهمتر اینکه برای سال بعد چه معنایی دارد. نتیجه را اول بگویم: باید کمکم با دولت لیبرال خداحافظی کنیم و منتظر باشیم در چند ماه آینده دولت محافظهکار روی کار بیاید. این یک حدس نیست؛ اتفاقات این ماه مستقیم به همین سمت اشاره دارند.
ماجرا چطور شروع شد: اخراج فریلند در جلسهٔ زوم
قصه را ساده تعریف کنم، به یک هفته پیش برگردیم. جاستین ترودو، نخستوزیر، کریستیا فریلند را در یک جلسهٔ زوم از وزارت دارایی برکنار کرد. به او گفت دیگر وزیر دارایی نیست اما نقشی تازه در حوزهٔ روابط با آمریکا و راهاندازی تیمی برای تعامل با دولت ترامپ به او پیشنهاد داد.
به نظر میرسید ترودو فکر میکرد فریلند همراهی میکند. اینطور نشد. او آشکارا ناراحت شد، در ایکس نامهای تند علیه ترودو نوشت و استعفا داد. یادمان باشد فریلند یکی از وفادارترین متحدان او، معاون نخستوزیر و در یکی از مهمترین پستهای دولت بود. انتظار نداشت کنار گذاشته شود، آن هم در یک جلسهٔ زوم، و واکنشش تند و احساسی بود.
ریزش حمایت درون حزب لیبرال
آن لحظه همان حمایت نصفونیمهٔ درون حزب لیبرال را ترک انداخت. خبرها پشت سر هم آمد. وزیر مسکن استعفا داد. حدود ۲۳ نمایندهٔ لیبرال علناً از ترودو خواستند کنارهگیری کند. حدود یک ماه پیشتر، گروهی از نمایندهها بیسروصدا ایدهٔ کنارهگیری او در اکتبر را مطرح کرده بودند. حالا این مثل یک زلزله بود. ترودو حتی با متحدان وفادار کنارش هم درگیر بحران سیاسی جدی بود؛ بدون آنها بسیار ضعیفتر است.
وزیر دارایی جدیدی که کسی نمیخواست
ترودو بعد دنبال وزیر دارایی جدید گشت و به نظر میرسد هیچکس این مسئولیت را نمیخواست. بالاخره به دومینیک لبلانک رسید که خیلی مشتاق نبود اما وقتی کس دیگری حاضر نشد، قبول کرد. در بستر ماجرا: از ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۰ بیل مورنو وزیر دارایی بود، بعد فریلند و حالا لبلانک. لبلانک سالهاست یکی از نامهای مورد اعتماد ترودو است، در پستهای مختلف وزیر بوده و کسی که بارها بهعنوان جانشین احتمالی از او یاد شده.
کنار کشیدن حمایت اندیپی
بخشی که واقعاً مهم است همین است. اندیپی حالا از ترودو خواسته استعفا دهد و گفته نمایندههایش با لیبرالها رأی نمیدهند. چرا مهم است؟ دولت ترودو اقلیت است. برای تصویب لایحه به اندیپی نیاز دارد. تا حالا اندیپی همکاری را انتخاب کرده بود. با رفتن این حمایت، لیبرالها دیگر رأی لازم را ندارند. بر اساس نظرسنجیها، وقتی دولت سقوط کند و انتخابات برگزار شود، محافظهکارها به قدرت میرسند. ممکن است چند ماه طول بکشد، شاید انتخاباتی در بهار یا اوایل تابستان، اما جهت مشخص است.
ترامپ، تعرفهها و آنچه در پیش است
یک نگرانی واقعی این است که پیش از آمدن دولت جدید اوضاع پرتلاطمتر شود. دونالد ترامپ قرار است روز ۲۰ ژانویه سوگند بخورد و همین حالا هم با کانادا سرشاخ شده، تا جایی که ترودو را تحقیر میکند. پس همزمان بیثباتی آشکار سیاسی و اقتصادی داریم.
از نظر اقتصادی، اگر ترامپ تعرفهٔ ۲۵ درصدی روی واردات کانادا را اجرا کند، برآوردها میگویند تولید ناخالص کانادا میتواند ۲.۶ درصد افت کند که یعنی رکود. کانادا بیکار نمینشیند؛ صحبت از بالا بردن قیمت انرژی و مقابله هست. اما کمی فاصله بگیریم. ترامپ همزمان چین، مکزیک، کانادا و اتحادیهٔ اروپا را تهدید به تعرفه کرده و هیچکس نمیتواند با کل دنیا دعوا کند. تعرفه به اقتصاد خود آمریکا هم ضربه میزند و هیچ رئیسجمهوری نمیخواهد به کشور خودش آسیب بزند. پس شاید این ماجرا آنقدر که به نظر میرسد شدید نباشد.
حتی با کنار گذاشتن همهٔ اینها، من یک سال است میگویم اقتصاد کانادا ضعیف بوده و آمار هم همین را نشان میدهد. اگر میخواهید در این فضا برای یک جابهجایی برنامه بریزید، بدترین کار این است که خشکتان بزند. فرم پایین این صفحه را پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید تا برنامهای بسازیم که با هر چیزی که ماههای آینده میآورد جور باشد. سلامت و برقرار باشید.
سوالات متداول
چرا دولت ترودو تمامشده تلقی میشود؟
پس از استعفای کریستیا فریلند، حدود ۲۳ نمایندهٔ لیبرال خواستار کنارهگیری ترودو شدند و اندیپی اعلام کرد دیگر از لیبرالها حمایت نمیکند. چون دولت اقلیت است، این یعنی لیبرالها رأی لازم برای حکمرانی را ندارند.
انتخابات بعدی کانادا چه زمانی برگزار میشود؟
بر اساس روند رویدادها، انتخابات ممکن است اواخر بهار یا اوایل تابستان برگزار شود و نظرسنجیها به اکثریت محافظهکار اشاره دارند. زمانبندی میتواند با تعلیق پارلمان یا برگزاری زودتر رأی اعتماد تغییر کند.
تعرفههای آمریکا چه تأثیری بر کانادا دارد؟
اگر آمریکا تعرفهٔ ۲۵ درصدی روی واردات کانادا بگذارد، برآوردها میگویند تولید ناخالص میتواند ۲.۶ درصد افت کند که احتمالاً یعنی رکود. کانادا اعلام کرده پاسخ میدهد، از جمله در حوزهٔ انرژی.