در اوایل سپتامبر ۲۰۲۵، شورای املاک و مستغلات انتاریو شرکت آیپرو ریلتی را تعطیل و حساب‌هایش را مسدود کرده بود، آن هم پس از آنکه حدود ۸ میلیون دلار کمبود در حسابهای تراست این بروکریج پیدا شد. اگر دپازیت یا کمیسیون شما در این حساب‌ها است، وکلا می‌گویند بی‌درنگ از طریق وکیل خودتان پرونده را فایل کنید و قرارداد را با الحاقیه اصلاح کنید تا پول از آنجا خارج شود.
من مجتبی عسگریان هستم، مشاور ارشد املاک در تورنتو و رتبه چهل‌وهفتم کمپانی ریمکس در دنیا. مدت‌ها بود بازار املاک انتاریو چنین جنجالی ندیده بود. در ادامه می‌بینیم ریشه این رسوایی کجاست، چه چیزی دقیقاً مسدود شده و به مشتریانی که گرفتار شده‌اند چه می‌گویم.
ریکو در حسابهای تراست آیپرو ریلتی چه پیدا کرد؟
در ماه می ۲۰۲۵، شورای املاک و مستغلات انتاریو یا همان ریکو کمبودی حدود ۱۰.۵ میلیون دلار را در حسابهای تراست آیپرو ریلتی کشف کرد. آیپرو ریلتی بروکریج بزرگی بود که در کانادا فعالیت می‌کرد و بالای ۲۰۰۰ مشاور داشت. این حساب‌ها کارمزد مشاوران یعنی کمیسیون‌ها و پیش‌پرداخت مشتریان یعنی دپازیت‌ها را نگه می‌داشتند و بر اساس تعریف حساب تراست، به این پول‌ها نباید و نمی‌شود دست زد. نکته عجیب این است که ریکو حدود سه ماه صبر کرد تا موضوع را علنی کند یا به پلیس خبر بدهد و همین تأخیر باعث شد خیلی‌ها عملکرد این نهاد را زیر سؤال ببرند.
تعطیلی، تحویل دفترها و مسدود شدن حساب‌ها
روز ۱۴ آگوست ۲۰۲۵ ریکو اعلام کرد که آیپرو و ۱۷ دفترش در تورنتو و جنوب انتاریو را می‌بندد و تاریخ رسمی بسته شدن ۱۹ آگوست ۲۰۲۵ اعلام شد. بعد از آن اعلام شد شرکت جدیدی به اسم آی‌کلاد ریلتی بخشی از دفترها و قراردادهای آیپرو را تحویل می‌گیرد. ریکو ماجرا را به پلیس گزارش داد، حسابهای آیپرو بلافاصله مسدود شد تا پول بیشتری از بین نرود و یک شرکت مستقل مأمور شد کل ماجرا را بررسی کند و گزارش نهایی را تا آخر اکتبر ۲۰۲۵ منتشر کند. یک اصلاحیه هم بعداً آمد: تا اوایل سپتامبر ۲۰۲۵ ریکو اعلام کرد رقم گمشده حدود ۸ میلیون دلار است و آن ۱۰.۵ میلیون دلاری که در می ۲۰۲۵ گفته شده بود ظاهراً درست نبوده. این یکی از بزرگ‌ترین تعطیلی‌های بروکریج در تاریخ کاناداست.
چرا مسدود شدن حساب‌ها معامله‌های جاری را به مشکل انداخت
مسدود شدن حساب‌ها از باقی پول محافظت کرد و در همان حال آدم‌های معمولی را هم گرفتار کرد. فرض کنید خریداری دپازیتش در حساب تراست آیپرو بوده است. فرصت اینسپکشن گرفته، در دوره کاندیشنال دیده که خانه را نمی‌خواهد و حالا می‌خواهد دپازیت را پس بگیرد. این امکان برایش وجود ندارد، چون پول فریز شده است. قراردادهایی که قرار بوده به زودی کلوز شوند هم تکلیفشان روشن نیست. یک چیز دیگر هم روشن شد: ریکو روی کاغذ قدرت زیادی دارد ولی در این شرایط عملاً کار خاصی نمی‌تواند بکند. نه می‌تواند کسی را متهم کند و نه می‌تواند تحقیق کند. همه چیز به پلیس و دادگاه منتقل شده است.
دپازیت در برابر کمیسیون؛ پول چه کسی برمی‌گردد؟
آنچه درباره آن حدود ۸ میلیون دلار می‌دانیم، بر اساس آخرین اعلام ریکو تا اوایل سپتامبر ۲۰۲۵، این است که نصفش کمیسیون مشاوران املاک است و نصفش پول مشتریان یعنی دپازیت‌ها. ریکو هیچ تمایلی ندارد به این بازار لطمه بخورد و خیلی‌ها پیش‌بینی می‌کنند راهی پیدا کند و همه این پول را برگرداند. تصور من این است که حتی یک سنت از پول مشتریان هم از بین نمی‌رود، چون ریکو به هیچ عنوان نمی‌گذارد مشتری ضرر کند و بیمه هم برای همین اتفاق‌ها وجود دارد. وضعیت مشاوران ضعیف‌تر است. تجربه‌های مشابه در سال‌های گذشته متأسفانه نشان داده که کمیسیون مشاوران املاک ممکن است به دستشان نرسد و از بین برود.
اگر پول یا قرارداد شما نزد آیپرو است، همین حالا چه کنید
همه چیز را خیلی زود ثبت کنید. فرقی نمی‌کند به چه دلیل: اگر پولی یا قراردادی دارید که دست این شرکت است، فوری از طریق وکیل آن را فایل کنید. دلیلش این است که شانس حل شدن مشکل از طریق بیمه بالا می‌رود و اگر دیر اقدام کنید، پرونده‌تان ممکن است مشمول گذر زمان شود و به مشکل بخورد. وکلا همچنین به مشتریان توصیه می‌کنند یک امندمنت به قرارداد اضافه کنند. اگر دپازیت داده‌اید و قرارداد هنوز کلوز نشده، یک الحاقیه با امضای خریدار و فروشنده درست کنید و در آن قید کنید که پول پیش مستقیم به حساب تراست وکیل فروشنده فرستاده شود. همین توافق است که پول شما را از این وضعیت خارج می‌کند.
نظارت ضعیف و درس آن برای انتخاب بروکریج
تا زمان بسته شدنش در آگوست ۲۰۲۵، آیپرو هشت سال حسابرسی نشده بود. بعضی از صاحبان آیپرو خودشان تا سال ۲۰۲۳ عضو هیئت مدیره ریکو بودند، یعنی تضاد منافع هم وجود داشته، و سؤال خیلی‌ها این است که چطور می‌شود نهادی که کارش نظارت است اعضای هیئت مدیره‌اش کسانی باشند که خودشان باید نظارت شوند. بنیانگذاران آیپرو تا اوایل سپتامبر ۲۰۲۵ هیچ اتهام رسمی نگرفته بودند. آنها فقط مجبور شدند مجوز فعالیتشان در زمینه ریل استیت را پس بدهند و دیگر نمیتوانند برای کار به عنوان بروکر درخواست بدهند، و همین تصمیم بحث درست کرد، چون چطور ممکن است رقمی این‌قدر بزرگ گم شود ولی هیچ‌کس متهم نشود؟ بعد از فشارهای زیاد، مدیرعامل ریکو گفت مسئولیت بررسی و اصلاح سیستم را می‌پذیرد، دولت انتاریو وارد عمل شد و خیلی از انجمن‌های مشاوران املاک خواستار نظارت جدی‌تر شدند. درس عملی برای خریدار و فروشنده در تورنتو این است که در انتخاب بروکریج دقت کنید. در این سال‌ها هم افراد و هم شرکت‌ها از حسابهای تراست و پولی که در آن است سوءاستفاده کرده‌اند و ضعف نظارت آن را به مشکل همه تبدیل کرده است.
اگر می‌خواهید قبل از امضای هر قراردادی در تورنتو جواب روشنی درباره نحوه نگهداری دپازیتتان بگیرید، فرم زیر این صفحه را پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید. سلامت و برقرار باشید
سوالات متداول
اگر دپازیت من در حساب تراست آیپرو ریلتی بوده، پولم امن است؟
تا اوایل سپتامبر ۲۰۲۵، حدود نصف آن ۸ میلیون دلار گمشده از حسابهای تراست آیپرو ریلتی پول دپازیت مشتریان و حدود نصفش کمیسیون مشاوران بوده است. برای چنین اتفاقهایی بیمه وجود دارد و ریکو هم دلیل محکمی دارد که نگذارد خریدار ضرر کند، پس بیشترین شانس برگشت پول متعلق به دپازیت مشتریان است. کمیسیون مشاوران در پروندههای مشابه گذشته گاهی هیچوقت برنگشته است.
آیا کسی در ماجرای کمبود حساب آیپرو ریلتی متهم شده است؟
نه. تا اوایل سپتامبر ۲۰۲۵ بنیانگذاران آیپرو ریلتی هیچ اتهام رسمی نگرفته بودند. آنها مجوز فعالیت ریل استیت خود را پس دادند و دیگر نمیتوانند برای کار به عنوان بروکر درخواست بدهند. ریکو در آگوست ۲۰۲۵ ماجرا را به پلیس گزارش داد و یک شرکت مستقل مأمور بررسی شد که گزارش نهایی را تا آخر اکتبر ۲۰۲۵ منتشر کند. هر اتهامی باید از سمت پلیس و دادگاه بیاید، نه از ریکو.
اگر قرارداد خریدار با آیپرو ریلتی هنوز کلوز نشده باشد چه کند؟
وکلا در آگوست و سپتامبر ۲۰۲۵ به خریدارانی که در این وضعیت بودند توصیه کردند یک الحاقیه با امضای خریدار و فروشنده درست کنند و در آن قید کنند که دپازیت مستقیم به حساب تراست وکیل فروشنده پرداخت شود، و هر پرونده‌ای را هم فوری از طریق وکیل خودشان فایل کنند. اقدام زودهنگام شانس حل شدن از طریق بیمه را بالا می‌برد و جلوی مشمول گذر زمان شدن پرونده را می‌گیرد.