در پایان سپتامبر ۲۰۲۶، جنگ تعرفهٔ کانادا و آمریکا بیشتر از راه اعتماد به بازار مسکن تورنتو می‌رسد، نه از راه قیمت. خریدار دست نگه می‌دارد، رقابت کمتر می‌شود و کسی که برای زندگی خانه می‌خرد جای چانهزنی بیشتری از دو سال قبل دارد. خود تعرفه برای بازار کم‌اثرتر از بیاعتمادی اطراف آن است.
من مجتبی عسگریان هستم، مشاور ارشد املاک در تورنتو و مدیر تیم عسگریان. پشت این اثر بازاری، دعوایی است با اقتصادی که حدود ۱۳ برابر کاناداست. در سپتامبر ۲۰۲۶ آمریکا روی ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی تعرفهٔ ۵۰ درصدی گذاشت و کانادا از هشتم سپتامبر همان عدد را متقابل کرد. بگذارید ببینیم دو طرف واقعاً چطور در برابر هم قرار دارند و من در معامله‌های جی‌تی‌ای چه می‌بینم.
این دعوا چقدر نابرابر است؟
یک کشتی‌گیر ۶۰ کیلویی را تصور کنید که روی تشک مقابل یک سنگین‌وزن می‌ایستد. هیچ‌کس دلش نمی‌خواهد این را ببیند، ولی اعداد همین را نشان می‌دهند. در اواخر ۲۰۲۶، تولید ناخالص داخلی آمریکا حدود ۳۰ تریلیون دلار و کانادا حدود ۲.۳ تریلیون دلار بود. یک‌جور دیگر بگویم: فقط چهار شرکت آمریکایی را بردارید، آمازون، والمارت، اپل و آلفابت؛ درآمد سالانهٔ همین چهار تا تقریباً برابر کل تولید اقتصادی کاناداست. ممکن است بگویید آمریکا ۳۰۰ میلیون نفر جمعیت بیشتری دارد، که درست است. جمعیت را کنار بگذاریم، شکاف باقی می‌ماند. در سال ۲۰۲۶ هر آمریکایی به‌طور متوسط سالی حدود ۹۰ هزار دلار تولید کرد و هر کانادایی حدود ۵۶ هزار دلار. کانادا هم آدم کمتری دارد و هم هر آدمش کمتر تولید می‌کند.
عدد مهم‌تر، وابستگی است
شکاف اندازه مهم‌ترین مقایسه نیست؛ وابستگی است. پارسال حدود ۷۲ درصد از صادرات کالای کانادا به آمریکا رفت. از هر ۱۰ کانتینر، هفت تا مستقیم از مرز جنوبی گذشت. یک مؤسسهٔ تحلیل ریسک به همین دلیل روی کانادا اسم به‌شدت آسیب‌پذیر گذاشت. برعکسش را حساب کنید: پارسال فقط حدود ۱۵ درصد از صادرات آمریکا به کانادا آمد. کانادا برایشان مهم است، ولی نه آن‌قدر که بدون ما نتوانند نفس بکشند. در عمل، در اواخر ۲۰۲۶ این داد و ستد برای اقتصاد ما حدود ۱۳ برابر مهم‌تر است تا برای آن‌ها.
تعرفهٔ دلار به دلار مساوی نیست
حالا می‌رسیم به آن جمله‌ای که هر روز در اخبار می‌شنوید: دلار به دلار. در سپتامبر ۲۰۲۶ آمریکا روی ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی تعرفهٔ ۵۰ درصدی گذاشت. کانادا هم روی ۲۰ میلیارد دلار کالای آمریکایی تعرفهٔ متقابل گذاشت که از هشتم سپتامبر ۲۰۲۶ اجرایی شد. روی کاغذ اعداد مساوی‌اند، در واقعیت نه. آن ۲۰ میلیارد دلار آمریکایی در آن زمان حدود ۲۷ میلیارد دلار کانادا بود. برای ما این پول خیلی زیاد است و برای آن‌ها فقط یک رقم گوشهٔ جدول. زور این دو کشور یک اندازه نیست و کانادا این را از همه بهتر می‌داند. پس چطور در جنگی می‌جنگی که می‌دانی نمی‌توانی ببری؟ جواب دو بخش دارد.
استراتژی تعرفهٔ متقابل هدف‌گذاری‌شدهٔ کانادا
کانادا لازم نیست همهٔ آمریکایی‌ها را به درد بیاورد. کافی است آن‌قدری بزند که صدای عده‌ای دربیاید. برای همین حرکت‌هایی که عجیب به نظر می‌رسند در واقع حساب‌شده‌اند. تورنتو استار نوشت ممنوعیت بربن، تنگهٔ هرمز کاناداست. ما ایرانی‌ها خوب می‌دانیم این تصویر چه معنایی دارد: یک نقطهٔ کوچک، اگر درست انتخاب شود، کل بازی را عوض می‌کند. من شاید تا این حد بزرگش نکنم، ولی برای عده‌ای قطعاً همین حس را دارد. در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ رئیس انجمن تولیدکننده‌های بربن کنتاکی گفت کانادا بربن را کاملاً از قفسه‌ها برداشته و این از تعرفه بدتر است، چون تعرفه فقط قیمت را بالا می‌برد ولی ممنوعیت مشتری را کلاً می‌پراند. این داستان هم تازه نیست. از جنگ تجاری قبلی ترامپ با کانادا، سیاست‌مداران کنتاکی، حتی جمهوری‌خواهان‌شان، علیه تعرفهها حرف می‌زنند.
یک آزمون ساده برای اینکه ببینید یک تاکتیک جواب می‌دهد یا نه: ببینید حریف‌تان همان کار را با شما می‌کند یا نه. در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ ترامپ اعلام کرد واردات مشروب و موتورسیکلت کانادایی را ممنوع می‌کند؛ همان حرکت، کپی برابر اصل. حالا به لیست رسمی وزارت دارایی کانادا نگاه کنید، لیست کالاهای آمریکایی که از هشتم سپتامبر ۲۰۲۶ مشمول تعرفهٔ متقابل شدند. حلقهٔ شناسایی پرنده‌های مهاجر در آن است؛ بله، همان حلقه‌های فلزی کوچکی که به پای پرنده می‌بندند. یعنی کسی نشسته، فکر کرده و این را در یک سند رسمی دولتی آورده. سر کیسینگ فلنج‌دار هم هست. نمی‌دانم به چه کار می‌آید، ولی شرط می‌بندم برای یک نفر در یک ایالتی نان شبش است. منطقش این است که تا جای ممکن گروه‌های مختلف آمریکایی را با تعرفهها درگیر کنی. اقتصاد بعضی ایالت‌ها با کانادا گره خورده و خسته شده‌اند از اینکه جنس‌شان در کانادا با قیمت نجومی فروش برود. کانادا با این استراتژی از فشار داخلی روی ترامپ استفاده می‌کند تا خودش این جنگ را جمع کند. ضرب‌المثلی هست که همهٔ تخم‌مرغ‌ها را در یک سبد نگذار. وقتی همه در یک سبد است، نمی‌توانی بگویی این سبد برایم مهم نیست؛ وقتی چندتایش در سبد دیگری است، می‌توانی بگویی راه دیگری هم دارم.
استراتژی بلندمدت تجاری کانادا
بخش دوم بلندمدت‌تر است و رک گفته می‌شود. در پایان سپتامبر ۲۰۲۶، کارنی به تهدید تحریم هواپیمایی بمباردیه اشاره می‌کند: هدف این نوع فشار این است که شرکت‌ها کل خط تولیدشان را به آمریکا منتقل کنند. چقدر از این حساب‌ها درست در می‌آید واقعاً روشن نیست، چون کل مذاکره پشت درهای بسته است. محافظه‌کارها می‌گویند همین پنهان‌کاری یک مشکل بزرگ است و مردم نمی‌دانند دولت چه چیزی را امضا می‌کند. ما نمی‌دانیم هر طرف چه برگی را رو کرده. ولی موضع رسمی کانادا روشن است: هرچه آمریکا اسمش را ادغام اقتصادی می‌گذارد، کانادا اسمش را زورگویی می‌گذارد و می‌گوید دقیقاً چه چیزی را نشانه گرفته‌اند. جملهٔ کلیدی هم همین است: هدف بردن نیست. پیام کارنی این است که آن شراکت قدیمی و آن روزهای خوب تمام شده و هدف این است که سالم از این جنگ بیرون بیاییم، به شکلی که برای جنگ بعدی دستمان زیر سنگ نباشد.
در بازار تورنتو چه می‌بینم؟
حالا می‌رسیم به بخشی که به من و شما مربوط است. بزرگ‌ترین ضربه‌ای که در این جنگ تا اینجا به اقتصاد کانادا خورده خود تعرفه نبوده، بیاعتمادی بوده. انتاریو با خودرو و فولادش اولین جایی است که این فشار را حس می‌کند. در بازار مسکن، بیاعتمادی شکل خریداری است که دست نگه می‌دارد. چیزی که من در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ در بازار می‌بینم این است که خریدار واقعی، آن کسی که برای زندگی می‌خرد، جای چانهزنی دارد که دو سال پیش نداشت. نه چون بازار خراب است، چون رقیبش کمتر شده.
تأکید می‌کنم که من پیشگو نیستم. بر اساس روندی که وجود دارد سناریوهای ممکن را توضیح می‌دهم و هیچ‌کس نمی‌تواند بگوید این جنگ تجاری دقیقاً کی و چطور تمام می‌شود. چیزی که این ماجرا یادمان می‌دهد این است که کانادا خودش را برای یک بازی طولانی‌مدت آماده کرده، نه یک توافق سریع. به نظر من در اواخر سپتامبر ۲۰۲۶ اوضاع نه آن‌قدر خوب است و نه آن‌قدر فاجعه؛ واقعیت جایی وسط این داستان است. اگر می‌خواهید بدانید این برای خرید یا فروش خودتان چه معنایی دارد، فرم پایین همین صفحه را پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید. سلامت و برقرار باشید.
سوالات متداول
جنگ تعرفهها چه اثری روی خریدار مسکن تورنتو دارد؟
در پایان سپتامبر ۲۰۲۶ مسیر اصلی اثر، بیاعتمادی بود نه خود تعرفه، و انتاریو با خودرو و فولادش اولین جایی بود که فشار را حس کرد. در بازار تورنتو، خریداری که برای زندگی خانه میخرید جای چانهزنی بیشتری از دو سال قبل داشت، بیشتر به این دلیل که رقیبش کمتر شده بود، نه به این دلیل که بازار خراب شده باشد.
اقتصاد آمریکا چند برابر کاناداست؟
در اواخر ۲۰۲۶ تولید ناخالص داخلی آمریکا حدود ۳۰ تریلیون دلار و کانادا حدود ۲.۳ تریلیون دلار بود، یعنی حدود ۱۳ برابر. در سال ۲۰۲۶ سرانه هم هر آمریکایی سالی حدود ۹۰ هزار دلار و هر کانادایی حدود ۵۶ هزار دلار تولید کرد. درآمد سالانهٔ آمازون، والمارت، اپل و آلفابت با هم تقریباً برابر کل تولید سالانهٔ کاناداست.
چرا تعرفهٔ دلار به دلار در واقعیت مساوی نیست؟
در سپتامبر ۲۰۲۶ آمریکا روی ۲۰ میلیارد دلار کالای کانادایی تعرفهٔ ۵۰ درصدی گذاشت و کانادا از هشتم سپتامبر ۲۰۲۶ روی ۲۰ میلیارد دلار کالای آمریکایی تعرفهٔ متقابل گذاشت. آن ۲۰ میلیارد دلار آمریکایی در آن زمان حدود ۲۷ میلیارد دلار کانادا بود؛ برای کانادا رقم بزرگی است و برای آمریکا یک قلم کوچک گوشهٔ جدول. کانادا هم حدود ۱۳ برابر وابسته‌تر است، چون پارسال حدود ۷۲ درصد صادرات کالایش به جنوب رفت.