تعرفههای ترامپ و کانادا: پنج سؤالی که مهماند
دونالد ترامپ دوباره به کاخ سفید برگشته و این روزها کلمهای که همه در کانادا تکرار میکنن «تعرفه» است. من معمولاً اینجا درباره بازار مسکن تورنتو صحبت میکنم، ولی این یکی فرق داره. هر اتفاقی که سر مرز آمریکا بیفته مستقیم روی اقتصاد ما، شغلها و بله، قیمت خونه در تورنتو و حومه اثر میذاره.
برای همین سراغ سؤالهایی رفتم که بیشترین اهمیت رو برای کانادا دارن و یکییکی جوابشون رو دادم. پنج سؤالی که مدام ازم پرسیده میشه اینه: این تعرفهها چقدر بزرگن، با چه سرعتی اجرا میشن، ترامپ دنبال چیه، با کدوم قوانین این کار رو میکنه و چی میتونه جلوش رو بگیره. قبل از شروع، یه عدد رو با هم مرور کنیم. تقریباً یکچهارم هر چیزی که کانادا به دنیا میفروشه به ایالات متحده میره. اندازهٔ چیزی که روی میزه همینه.
ابزارهای قانونی که ترامپ میتونه بهکار بگیره
بخش ناراحتکننده اینه که تو صد سال گذشته هیچوقت ندیدیم رئیسجمهوری در آمریکا با این شدت از این قدرتها علیه کانادا استفاده کنه. رئیسجمهور چند مسیر قانونی داره. یکی از یه قانون سال ۱۹۶۲ میاد، بند ۲۳۲ قانون گسترش تجارت، که اجازه میده به دلایل امنیت ملی تعرفه بذاره؛ ترامپ تو دورهٔ قبلی برای فولاد و آلومینیوم از همین استفاده کرد. یکی دیگه قانون سال ۱۹۷۴ است که اجازه میده کشورها رو بابت رفتار تجاری ناعادلانه جریمه کنه؛ هم ترامپ و هم بایدن با استناد به اون علیه چین اقدام کردن. یه قانون سال ۱۹۷۷ هم هست، قانون اختیارات اقتصادی اضطراری بینالمللی، که تا حالا به این شکل در آمریکا استفاده نشده. اون یکی اول نیاز به اعلام وضعیت اضطراری داره، پس کمتر محتمله. ولی ترامپ آدم قابلپیشبینیای نیست، پس هیچ گزینهای کنار گذاشته نمیشه.
این تعرفهها چقدر میتونن بزرگ بشن
بیشترمون عدد ۲۵ درصد رو شنیدیم. ولی ترامپ از روز انتخابات تا حالا عددهای زیادی گفته: ۱۰ درصد روی همهچیز، ۲۰ درصد، ۶۰ درصد روی واردات از چین، ۱۰۰ درصد روی خودرو و حتی ۱۰۰۰ درصد. همین دامنه نشون میده این عددها به همون اندازه که برنامهان، تهدید هم هستن. ترامپ با یه مطالعهٔ دقیق به ۲۵ یا ۱۰ نرسیده؛ اینها رو گفته تا کشورهای دیگه بترسن، و جواب هم داد. مشکل اینجاست که هر کدوم از این عددها برای کانادا یه فاجعهست، هم کوتاهمدت و هم بلندمدت. یه تولیدکننده رو تصور کنید که کارخونهش اینجاست و مشتریهاش در آمریکا. طبیعیه که به فکر انتقال کارخونه به آمریکا بیفته. هوندا همین حالا داره همین تصمیم رو میگیره.
این ماجرا با چه سرعتی پیش میره
وزیر پیشنهادی خزانهداری ترامپ گفته سیاستها هنوز کامل نشده و دارن روش کار میکنن، که حرف منطقیای هم هست. گذاشتن تعرفه روی این حجم از تجارت کار سادهای نیست. یه سناریو اینه که آروم پیش برن، تیکهتیکه اجرا کنن و واکنش بازار رو ببینن. یه دلیل داخلی هم برای احتیاط هست. جمهوریخواهها خیلی میخوان قانون کاهش مالیات رو دائمی کنن و برای این کار به سهپنجم آرای سنا نیاز دارن. خیلی از سناتورها با تعرفه مخالفن. اگه خیلی سریع و شدید پیش برن، شانس قانون خودشون رو به خطر میندازن. پس رفتن با یه سرعت آروم کاملاً محتمله.
ترامپ واقعاً از این کار چی به دست میاره
تحلیل ترامپ اینه که باید این کار رو بکنه، به سه دلیل. اول، فکر میکنه تجارت با بعضی کشورها بهخصوص چین ناعادلانهست و چین خیلی بیشتر از این رابطه سود میبره؛ تعرفه راهِ اونه برای برگردوندن تعادل. دوم، تعرفه برای دولت فدرال درآمد داره و هیچ دولتی از پول بدش نمیاد. سوم، دنبال اهرمه. داره وارد مذاکراتی درباره اوکراین، ناتو، روسیه، چین و خاورمیانه میشه و میخواد با دست پر سر میز بشینه. از نگاه اون، بردهایی که با این ابزار به دست میاره ارزششو داره.
چی واقعاً میتونه جلوش رو بگیره
بعضیها امیدوارن که دادگاهها وارد بشن. بیشتر کارشناسان این رو بعید میدونن، چون قاضیها معمولاً به رئیسجمهور آزادی عمل زیادی میدن، مخصوصاً وقتی حرف از امنیت ملیه. ترمز واقعی بازار بورس آمریکاست. تعرفه برای بازار سهام خبر خوبی نیست و ترامپ نمیخواد ریاستجمهوریش با تیترهای سقوط بازار شروع بشه. این براش تبلیغ منفیه. بازار همین الان انتظار یه سری تعرفهٔ جدید رو داره، ولی اگه بهش بگی از فردا ۲۵ درصد تعرفه روی واردات کانادا اجرا میشه، واکنش خوبی نشون نمیده. شاید همین واکنش بزرگترین چیزی باشه که ترامپ رو وادار به عقبنشینی میکنه.
هیچکدوم از اینها اصول خرید خونه در تورنتو و حومه رو عوض نمیکنه، ولی فضا رو عوض میکنه و فضا بازار رو تکون میده. اگه میخواید بدونید یه همچین تغییری برای برنامههای خرید یا فروش شما چه معنایی داره، فرم پایین این صفحه رو پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید تا با هم دربارهش صحبت کنیم. سلامت و برقرار باشید.
سوالات متداول
تعرفهای که ترامپ برای کانادا مطرح کرده چقدره؟
عددی که بیشتر گفته میشه ۲۵ درصد روی واردات از کانادا و مکزیکه، ولی ترامپ از ۱۰ درصد، ۲۰ درصد، ۶۰ درصد روی چین، ۱۰۰ درصد روی خودرو و حتی ۱۰۰۰ درصد هم حرف زده، بیشتر بهعنوان تهدید مذاکرهای.
آیا دادگاهها میتونن جلوی تعرفهها رو بگیرن؟
بیشتر کارشناسان این رو بعید میدونن. قاضیها معمولاً در مسائل تجاری به رئیسجمهور آزادی عمل زیادی میدن، مخصوصاً وقتی بحث امنیت ملیه.
چرا ترامپ اصلاً دنبال تعرفهست؟
سه دلیل: تجارت با کشورهایی مثل چین رو ناعادلانه میبینه، تعرفه برای دولت فدرال درآمد داره و بهش در مذاکرات دیپلماتیک اهرم میده.