خبرهای مسکن کانادا، ژانویه ۲۰۲۵: پولیه، وام‌های عقب‌افتاده و رکورد کسب‌وکارها

در ژانویه ۲۰۲۵ سه خبر برای بازار مسکن کانادا از همه مهم‌تر است. پیر پولیه کمبود مسکن را به سیاست دولت گره زده و می‌خواهد شهرها هر سال ۱۵ درصد خانه بیشتر بسازند. نرخ وام‌های مسکن عقب‌افتاده در اکتبر ۲۰۲۴ دوباره بالا رفته. و تعداد کسب‌وکارهای فعال کانادا در سپتامبر ۲۰۲۴ به رکورد تازه‌ای رسیده است.

من مجتبی عسگریان هستم، مشاور املاک در تورنتو و عضو ریمکس. این‌ها دقیقاً همان خبرهایی است که پیش از خرید یا فروش با مشتری‌هایم مرور می‌کنم. بگذارید ببینیم هر خبر چه می‌گوید و به نظر من چه معنایی دارد.

پولیه درباره مسکن: دولت را از سر راه بردارید

طرف مقابل این مصاحبه جردن پیترسون است، روان‌شناس و چهره مشهور رسانه‌ای، و گفت‌وگو در ۲۱ دسامبر ۲۰۲۴ ضبط شده است. یعنی پنج روز بعد از اینکه کریستیا فریلند، وزیر دارایی سابق و معاون نخست‌وزیر، از کابینه جاستین ترودو استعفا داد. تا ژانویه ۲۰۲۵ این گفت‌وگو حدود ۲ میلیون بازدید آنلاین داشته است.

پولیه مشکل کمبود مسکن در کانادا را کاملاً سیاسی می‌داند. حرفش این است که ما بزرگ‌ترین زمین‌ها را داریم، پس قیمت زمین باید خیلی ارزان باشد و فقط کافی است دولت را از سر راه برداریم. به گفته او هیچ دلیل فیزیکی یا جغرافیایی وجود ندارد که کانادا نتواند برای همه مردم فرصت خانه‌دار شدن و تشکیل خانواده را فراهم کند. پیشنهادش هم مشخص است: شهرها هر سال تعداد خانه‌هایی را که می‌سازند ۱۵ درصد بالا ببرند و دولت‌های محلی که به این هدف نرسند، کمک مالی فدرالشان به همان نسبت قطع شود.

چرا این را دنبال می‌کنم؟ به یک دلیل ساده. در ژانویه ۲۰۲۵ همین فرد به احتمال زیاد به‌زودی نخست‌وزیر کانادا می‌شود، پس طرز فکرش مهم است. در همان مصاحبه درباره انتخابات زودهنگام، انتقاد از بخش انرژی و نفت کانادا و مسئله مهاجرت و جرم هم صحبت شد، اما آن بخشی که روی میز کار من می‌آید همین مسکن است.

نرخ وام‌های مسکن عقب‌افتاده در اکتبر ۲۰۲۴ باز هم بالا رفت

داده‌های انجمن بانکداران کانادا نشان می‌دهد با وجود حمایت‌های دولتی، نرخ وام‌های مسکنی که در بازپرداخت عقب افتاده‌اند در اکتبر ۲۰۲۴ دوباره افزایش پیدا کرده است. در همان گزارش اکتبر ۲۰۲۴، بانک‌های بزرگ کانادا می‌دیدند که تعداد بیشتری از وام‌گیرنده‌ها نمی‌توانند قسطشان را به موقع بدهند. این نرخ در آن مقطع هنوز در سطح قابل قبولی بود و دوره‌هایی هم بوده که وضع از این بدتر بوده، ولی با وضعیت مطلوب فاصله زیادی داشت. عقب‌افتادن اینجا یعنی ۹۰ روز یا بیشتر بدون پرداخت قسط؛ کسی که یکی دو قسط نداده باشد در این آمار نیست. ضمن اینکه این آمار فقط چند بانک اصلی را پوشش می‌دهد و وام‌دهنده‌های پرایوت در آن نیستند، پس با احتساب آن‌ها وضعیت بدتر می‌شود.

آن بخشی که برای من مهم است این است: ورشکستگی حتی در اقتصادهای بزرگ و موفق هم پیش می‌آید و خودش به‌تنهایی بحران نیست. مسئله این است که آن آدم بتواند خانه‌اش را سریع و با قیمت خوبی در بازار بفروشد و جلوی خسارت را همان‌جا بگیرد. زنگ خطر وقتی به صدا در می‌آید که این در بسته باشد؛ یعنی کسی در بیزینس شکست بخورد و بعد حتی نتواند خانه‌اش را در بازار راکد بفروشد.

اوایل ۲۰۲۵: وام فیکس یا وریبل؟

حالا که بحث وام مسکن است، سؤالی که مشتری‌ها در اوایل ۲۰۲۵ مدام می‌پرسیدند همین بود: فیکس بگیریم یا وریبل؟ جواب من در آن مقطع این بود که اگر می‌توانید وریبل بگیرید. پیش‌بینی در ژانویه ۲۰۲۵ این بود که نرخ‌های بهره باز هم پایین می‌آید و نرخ وام‌های وریبل هم در سال جدید پایین‌تر می‌رود. این توصیه به همان لحظه گره خورده بود، نه یک قاعده همیشگی، پس قبل از امضا ببینید نرخ‌ها الان کجا هستند.

رکورد تازه تعداد کسب‌وکارهای فعال در سپتامبر ۲۰۲۴

خبر سوم در ظاهر خبر خوبی است. آمارهای رسمی اداره آمار کانادا نشان می‌دهد تعداد کسب‌وکارهای فعال در سپتامبر ۲۰۲۴ به رکورد تازه‌ای رسیده است. بعد از کاهش وحشتناک دوره کووید، این تعداد به مرور بالا آمده و با تعدیل فصلی ۲ درصد رشد کرده و در سپتامبر ۲۰۲۴ به ۹۳۹٬۱۷۰ رسیده است. به گفته سازمان ملی آمار کانادا، بیشتر این رشد مربوط به چند صنعت مرتبط با املاک و مستغلات است.

مشکل اما در مقایسه است. در سپتامبر ۲۰۲۴ این رشد خیلی کمتر از رشد جمعیت بود، سالانه تقریباً یک‌ششم آن، و زورش نمی‌رسید بقیه شاخص‌ها را هم با خودش بالا ببرد. وضعیت بازار کار هم به همین دلیل همچنان مناسب نبود. خیلی‌ها معتقدند سیاست‌های جمعیتی پاشنه آشیل دولت آقای ترودو بوده و در ژانویه ۲۰۲۵ بخش بزرگی از دلیل اینکه عمر این دولت کوتاه به نظر می‌رسید همین بود. چیزی که همچنان برای من جالب است، شدت اشتیاق بیزینس به بازار ریل استیت است و اینکه چقدر از فعالیت اقتصادی کانادا روی دوش همین یک بخش است.

این سه خبر برای خرید و فروش در تورنتو چه معنایی دارد

تصویر ژانویه ۲۰۲۵ روی هم رفته این است: پول دارد ارزان‌تر می‌شود، بخش کوچکی از مالک‌ها واقعاً تحت فشارند، و بالاخره بحث سیاسی رفته سراغ عرضه. اگر مالک هستید، درس آمار وام‌های عقب‌افتاده این است که خانه‌تان را قابل فروش نگه دارید، چون سرعت فروش همان شیر اطمینان است. اگر خریدارید، ارزان شدن پول در ۲۰۲۵ دو لبه دارد، چون رقابت را هم برمی‌گرداند. اگر دوست دارید نظرم را درباره وضعیت خودتان بدانید، فرم پایین همین صفحه را پر کنید یا یک مشاورهٔ رایگان رزرو کنید تا با هم مرورش کنیم. سلامت و برقرار باشید